جمعه 1 تیر 1397

معرفی شهرستان صومعه سرا

نسخه چاپی ایجاد : ‎1394/05/12 09:53 ویرایش : ‎1395/12/18 19:22 بازدید: 7019

موقعیت جغرافیایی

شهرستان صومعه سرا از شهرستان های استان گیلان و در غرب گیلان واقع شده . از شمال به تالاب ، از جنوب به شهرستان فومن ،از شرق به شهرستان رشت واز غرب به شهرستان ماسال محدود است.

شهرستان صومعه سـرا با وسعت 6/632 کیلومتر مربع وبر اساس آخرین تقسیمات کشـوری دارای سه بخـش مرکزی ،تولمـات ومیرزاکوچک جنگلی و هفت دهستـان کسماء ، طاهـرگوراب ، ضیـابر ، هنده خـاله ، تولـم (لیف شاگرد) ،گوراب زرمیخ ، مرکیه و دارای سه شهر ، صومعه سرا ، مرجغل ، گوراب زرمیخ و تعداد 151  روستا میباشد .

صومعه سرا (شامل 3 بخش می باشد:

1-    بخش مرکزی شامل : ضیابر ، طاهرگوراب و کسماء

2-    بخش تولم شامل : هنده خاله و تولم

3-    بخش میرزا کوچک جنگلی شامل : گوراب زرمیخ و مرکیه

عرض جغرافیایی شهرستان 37 درجه و15 دقیقه و طول جغرافیایی 49 درجه و 20 دقیقه است .

مرکز شهرستان یعنی صومعه سرا در فاصله تقریبی 23 کیلومتری مرکز استان قرار دارد .

بر اساس آمار برداری سال 1390 دارای 127757 نفر جمعیت که 52037 نفر جمعیت شهری و 75720 نفر در روستاها سکونت دارند .

ناهمواریها :

جلگه و دشت صومعه سرا از شمال به تالاب صومعه سرا وجنگلهای مناطق تالابی و از جنوب به دشت حاصلخیز و مزارع برنج فومن و از مشرق به جلگه و دشت ودر قسمت مغرب به مناطق کوهپایه ای و جنگلی ماسال محدود است . قسمت بیشترشهرستان در ناحیه جلگه ای قرار داشته و در بخش میرزاکوچــک جنگلی ارتفاعاتی دیده می شود که حداکثر ارتفاع 1200 متر و پوشیده از جنگل است که دو منطقه ییلاقی شهرستان به اسامی گندرجی و خونبارجی در همین ارتفاعات وجود دارد .

شهرستان صومعه سرا به سه سیستم آبیاری متکی است .

1-   رودخانه  2 سدها و کانالهای خطوط شبکه آبرسانی 3 آب بندانها

(1)

از 40 رودخانه جاری در گیلان بیش از 10 رودخانه کوچک و بزرگ در شهرستان صومعه سرا جریان که جملگی از ارتفاعات شهرستانهای ماسال و فومن سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی و عبور از روستاهای متعدد به تالاب منتهی می شوند . میزان آب دهی رودخانه ها در تمام طول سال یکسان نیست و معمولاًاز اواخر فروردین تا پایان مرداد آب رودخانه ها کاهش می یابد و همین رودخانه ها علاوه بر نعمتی که به مردم ارزانی می دارند در مقاطعی از سال با طغیان خود موجب ضرر وزیان خصوصاً به بخش کشاورزی می شوند و بطور معمول هر ساله شاهد جریان سیل و آسیب های ناشی از آن هستیم .                                                

آب وهوا :

شهرستان صومعه سرابا آب و هوای ویژه خود در اقلیم مرطوب و معتدل قرار داشته و دارای باران فراوان با بیش از 1000 میلیمتر  در سال می باشد .

این شهرستان همانند سایر شهرستانهای گیلان در مقابل رطوبت زیاد از گرمای متوسط و جریان هوای مطبوع برخوردار بوده که شدیدترین آن باد گرم زمستانی که از غرب وزش ودر کوتاه مدت رطوبت منطقه را خشک و موجبات خسارت و بعضاً آتش سوزی می شود.

خاک منطقه :

خاک و زمین در شهرستان صومعه سرا به سه گروه تقسیم می شود .

1- خاک مردابی : این خاک در شمال شهرستان و در حاشیه تالاب تشکیل یافته آب زیرزمینی در این نـوع خاک ها بسیار نزدیک به سطح زمین و غالباً غرقاب است و تا حـدودی برای چـرای احشام مورد استفاده قرار می گیرد و غالبا ًمراتع را تشکیل می دهند .

2- خاک جلگه ای : که معمولاًاز رسوبات رودخانه بوجود آمده و دارای پستی و بلندی اندکی هستند ، بهترین نوع خاک برای کشت انواع گیاهان متداول در منطقه خصوصاً برنج است .

3- خاک کوهپایه ای : این نوع خاک در دامنه کوههای البرز قرار داشته عمق خاک نسبتاً خوب بوده و معمولاًدارای شیب و جنگلی می باشند و برای کشت گیاهان مناسب هستند .

(2)

جنگل :

مقدار 18000 هکتار از اراضی شهرستان را جنگل تشکیل می دهد که در ارتفاعات و در منطقه تنیان و بطور پراکنده در نواحی جلگه ای گونه های جنگلی ممرز ، افرا ، بلوط و توسکا در آن دیده می شود و کاشت صنوبر در سالهای اخیر رایج و شهرستان بعنوان بیشترین تولید کننده چوب در ایران محسوب می شود . از نظر کشت مقام اول را در ایران دارد که سالیانه 75000 متر مکعب چوب از این طریق بهره برداری می شود.

تالاب :

از ویژگیهای منحصر بفرد شهرستان وجود تالاب در شمال آن است که از نظر زیست محیطی ،سیاحتی و اقتصادی دارای اهمیت ویژه و زیست گاه گونه های مختلف پرندگان بومی و مهاجر و انواع آبزیان میباشد و بعنوان بزرگترین تالاب دنیا محسوب و دارای توان های بالقوه متعدد که یکی از آنها ارزش چراگاهی حاشیه تالاب است ودر حاشیـه تالاب سکونتگا های متعددی وجـود دارد که اساس معیشت آنان کشاورزی مبتنی بر برنج ،صیفی جات ، توتون و نیز دو فعالیت جنبی صید و شکار و دامداری است که دامداری مبتنی بر پرورش گاو و گاومیش می باشد .

مهمـترین رودخانه هایی که به این تالاب وارد می شوند می توان به ماسوله رودخـان ، قـلعه رودخـان ، پسیخان و  . . .  اشـاره ، همچنین  سه منطقـه حفاظـت شده سلـکه و سیاه کیشم و سرخـان کـل با اعتبـار بین المللی و محل امنی جهت زیستگاه پرندگان مهاجر در شهرستان صومعه سرا واقع است .

معماری سنتی :

معماری سنتی روستایی در صومعه سرا بر تجربه گرانبهای گذشتگان تکیه داشته و هماهنگ با عوامل محیطی پدید آمده است و در چگونگی معماری عوامل آب و هوایی همچون باران مداوم ، وزش بادها ،طبیعت و مواد موجود در دسترس نقش اساسـی دارد و در بعضی مناطـق نظیر تنیان  متعلقات خانه ها مانند تلمبار و کندوج و. . . مستقیم در ارتباط با کار کشاورزی و دامی است و گوناگونی خانه های روستایی بر اساس عوامل فوق زیاد است .

(3)

زبان :

به علت یکسان بودن گونه خاک و اقلیم قسمت اعظم شهرستان در منطقه ای جلگه ای زبان اکثریت مردم گیلکـی ودر نواحـی کوهپایه ای و ارتفاعات تنیـان در بخـش میـرزاکوچک جنگلـی و همچنین روستاهای طالش محلـه چکوور ، لارسـر در بخـش مرکـزی مردم با گویش طالشی و در روسـتای گاز گیشه تعداد کـرد مهاجـر (از گذشته های دور ) با زبان کردی تکلم می کنند همچنین گروهی آذری زبان بعنوان مهاجر از استانهای اردبیل و زنجان بطور پراکنده و خصوصاًدر محله ای موسوم به زیده سرا در شهر صومعه سرا سکونت دارند .

فرهنگ و آداب و رسوم :

آداب و رسوم رایج در شهرستان صومعه سرا که برخی به فراموشی سپرده شده را می توان به شرح زیر برشمرد :

لافند بازی که بیشتر در جشن های عروسی ، عید نوروز ویا در بازارهای هفتگی اجراء می شود . لافند بازی بیشتر همان  بند بازی در سیرک است .

کشتی گیله مردی که امروزه همچنان پابرجاست ، یادگار قدرت و دلاوری مردم این خطه است و ریشه در تاریخ دارد. نوروز خوانی که از مراسم آخر هر سال است و هم اکنون کم وبیش رواج دارد و نماد ورود بهار و خیر وبرکت میباشد . عروس گوله از دیگر مراسم قبل از حلول سال نو بشمار می رفت این نمایش همراه با آواز رتیمیک دارای مفاهیم اخلاقی و آئینی خاصی بود .

گل گل چهارشنبه از مراسم کهن ایرانیان که در گیلان ودر صومعه سرا با عنوان چهارشنبه سوری رایج است که در غروب سه شنبه آخر سال و در شب چهارشنبه انجام می شود که هنگام پریدن از آتش می خوانند .

گل گل چهارشنبه به حق پنجشنبه             زردی بشه ،سرخی بایه ، نکبت بشه دولت بایه

سیزده سال بعنوان آخرین مراسم نوروزی که مردم بیشتر به کنار رودخانه ها و در دل جنگل ها می روند و به صورت گروهی آخرین روز نوروز را گرامی می دارند.

شب چله که از مراسم باستانی ایران است که معمولاً چنین شبی اهل خانواده و خویشان گرد هم می آیند و معمولاً از تنقلات و آجیل استفاده می نمایند.

حنابندان که پیش از فرارسیدن عروسی مراسمی به نام حنابندان برپا میشود .

(4)

گیشه بوری که یکی از مراسم مربوط به ازدواج بوده که این مراسم با صدای ساز و نقاره و ترانه خوانی و شادمانی عروس و داماد و دیگر مهمانان همراء بوده .

از دیگر مراسمها می توان مراسم خواستگاری و ختنه سوران را نام برد . همچنین زیارت عتبات عالیات خصوصاً زیارت مشهد مقدس اخیراً سوریه و کربلا پس از برداشت محصول برنج  به آن پرداخته می شود.

عـزاداری ماه محـرم که همچون سایر مناطق ایران مردم شهرستان آداب و رسوم ویژه برای سوگواری حسین بن علی (عدارند ، معمولاً مردم در روزهای نهم و دهم محرم به زادگاه خود می آیند و در جمع بستگان و آشنایان در مراسم عزاداری شرکت میکنند و مراسم سوم سید الشهداء هرســال در طاهرگوراب باشکـوه خاصی برگزار می شود. مردم از روستاهای دور و نزدیک جهت شرکت در این مراسم به سوی طاهرگوراب روان می شوند .

غذاهای سنتی و محلی در شهرستان صومعه سرا : زنان صومعه سرا در گیلان را همچون مردانش می توان بدون اغراق پیشگامان حفظ فرهنگ و سنتهای بومی دانست و هنوز می توان در اغلب مناطق این شهرستان غذاهای سنتی و محلی را به وفور یافت کرد. غذاهایی چون : آش اباتری ، نان برنجی ، آش ترش ، کاکا ، حلواهای سنتی ، برنج سرخ کرده با تخم کدو ، بج دوشاب ، اربه دوشاب ، خمس ، جوکول ، رشته و خوشکار محلی ، نباتی و انواع مرباجات و ترشی جات.

بازارهای محلی و هفتگی در شهرستان از رونق فراوان برخوردار است که یکی از مراکز عمده مراوده های اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی مردم بشمار می رود از بازارهای عمده در شهر مرجغل ( جمعه بازار ) ، دهستان ضیابر ، شهر گوراب زرمیخ وشهر صومعه سرا را می توان نام برد.

وجود بیش از 190 مسجد و 61 بقعه متبرکه در اقصی نقاط شهرستان معرف مذهبی بودن این دیار و علاقه آنان به ائمه اطهار است در شهرستان صومعه سرا 6 بقعه متبرکه به ثبت رسیده که همه ساله میعادگاه عاشقان اهـل بیت و خانـدان عصمت و طهارت می باشد . از جمله بقاع متبرکه : بقعه سید جعفر آقا بقعه سید نساء بقعه سید شاه الدین- بقعه سید زکـی در روستای مناره بازار بقعه آقا مهـدی آقابقعه سیـد ابراهیـم بقعه سید محمد جان و سید مولا جان در ضیابر و... را می توان نام برد.

 

(5)

مناطق زیارتی:

1- بقعه آقا سید جعفر آقا واقع در خیابان جعفری که از نوادگان امام موسی کاظم می باشد.

2- بقعه آقا مهدی آقا در مدخل ورودی شهر .

3- بقعه آقا سید ابراهیم در گوراب زرمیخ .

4- بقعه آقا سید محمد جان و سید مولا جان در ضیابر .

قومیت :

از خصوصیات بارز این شهرستان تنوع زبان و قومیت می باشد

دو قوم  گیلک و تالش از ساکنان اصلی شهرستان محسوب می شوند و قوم آذری زبان به این مجموعه اضافه شده است که نشان از مهاجر پذیر بودن این شهرستان می باشد.

 

آثار تاریخی:

از آثار تاریخی می توان به مناره روستای مناره بازار، آثار بجامانده از پل خشتی در روستای پرد سر ، پل خشتی گازرودبار ، سید خروسه در هفت دغنان ضیابر که بعضاً به وسیله میراث فرهنگی در حال مرمت و بازسازی است و شهر قدیمی گسکر که بوسیله سازمان میراث فرهنگی مورد حفاری قرار گرفت ، همچنین ساختمانی واقع در کسماء که مقر مبارزان جنگل وبنام عمارت معروف است

1-   مناره آجری در مناره بازار گسکر:

مناره گسکر در بخش مرکزی از توابع شهرستان صومعه سرا در سر راه یک جاده قدیمی معروف به شاه عباسی واقع شده است.

ارتفاع این مناره 29 متر و قطر آن در پایه 7متر و در بخش فوقانی 35/2 متر است .این مناره در زلزله سال 69 گیلان به شدت آسب دیده و هم اکنون در دست مرمت می باشد .

2-   خشت پل گاز رودبار :

دارای قدمت 100سال می باشد این پل در ورودی شهر صومعه سرا قرار دارد و بازدید از این پل به آسانی برای علاقه مندان میسر است .

(6) 

3-  خشت پل بزرگ :

پل آجری بزرگی است به طول 60 متر و عرض 6 متر و ارتفاع تقریبی 9 متر .این پل که قسمت اعظم آن فرو ریخته در بستر رود خانه پلنگرود نزدیک دهکده مناره بازار آرمیده است.

4-    خشت پل کوچک

این پل 25 متر طول ، 20/4 متر عرض  و 5 متر ارتفاع دارد فاصله میان خشت پل بزرگ و این پل کمتر از 2 کیلومتر است در دهکده پاسکه کسماء واقع است.

5-   شهر قدیمی گسکر :

در جنگل هفت دغنان کنار جاده شاه عباسی که از طاهر گوراب به سید شرفشاه می رفته است . آثار حمامها و خانه ها و دکانهایی که در یک امتداد بنا شده بودند دیده می شود آثار بارویی ممتد و طولانی نیز در میان درختان جنگلی به چشم می خورد.

6 - حمام قدیمی کسماء :

این حمام با بافت سنتی و پیشینه تاریخی 70 ساله خود یکی از بناهای تاریخی شهرستان صومعه سرا بشمار می رود که در کنار راه جاده کنونی کسماء واقع شده است. آخرین مرمت این حمام به حدود 70 سال پیش برمی گردد. این حمام دارای دو حوض آب سرد و گرم بوده است. آب آن نیز با آب رود و قنات تأمین می شده است. پوشش گنبدی و عرقچینهای زیبا به مسقف کردن بنا کمک کرده است.

از نظر مؤسسات و مراکز آموزش عالی با برخورداری از چندین دانشکده معتبر از جمله دانشکده منابع طبیعی دانشکده تربیت دبیر فنی و دانشگاه پیام نور و با بیش از 4000 دانشجو بعنوان دومین شهر دانشگاهی مطرح و دانشجویان تا مقاطع تحصیلی کارشناسی ارشد در رشته های مختلف به تحصیل اشتغال دارند که اخیراً دو دانشگاه آزاد در شهر صومعه سرا و شهر گوراب زرمیخ تأسیس گردیده است و عنقریب دانشگاه علمی کاربردی واحد  کشاورزی  در دهستـان لیفشاگـرد افتتاح و نسبت به جذب دانشجوی رشته های کشاورزی اقدام خواهد نمود .

این شهرستان دارای سه مؤسسه قرآنی(مؤسسه مهد قرآن ، مؤسسه جامعه القرآن و مؤسسه فرهنگی قرآنی بعثت ) که فعالیت چشمگیری در مناسبت های مختلف دارند و دارای یک خانه جوان در داخـل پارک ابریشم می باشد .

(7) 

وضعیت فرهنگی و اجتماعی:

شهرستان صومعه سرا زادگاه بزرگان و فرزانگان بیشمار در عرصه های دینی و فرهنگ، ادب و هنر ، اخلاق و علم می باشد از شخصیت های بارز علمی و فرهنگی این شهرستان می توان به پروفسور انوش برزگر،پروفسور احمد مسعود ،آیت الله صادق احسانبخش ،آیت الله سیـد محمـود ضیـابری ، آیت الله سیـد صالـح ضیـابری، عـارف پیر شرفشاه ، عبدالقادر گیلانی ، دکتر مهدی تجلی پور و... اشاره نمود .این شهرستان درقدیم همواره در تحولات سیاسی و اجتماعی منطقه نقش بسزایی داشته است و به دلیل موقعیت استراتژیکی که در گیلان قدیم داشته بعنوان پایگاه حماسه بزرگ نهضت جنگل توسط روحانی مبارز گیلان« شهید میرزاکوچک جنگلی» قلمداد گردیده که مقر این نهضت و جایگاه تشکیل آن روستای کسماء می باشد شهرستان صومعه سرا همواره بهترین جایگاه واقامتگاه خاندان ائمه اطهار (س) بوده  و همچنین عالمان وزاهدان بزرگی را نیز در خود پرورش داده است.

وجه تسمیه:

در مورد نامگذاری شهر صومعه سرا و علت نامیدن آن به این اسم نظرات مختلفی وجود دارد . برخی نام این شهر رابرگرفته از نام یکی از عرفان بزرگ قرن چهارم و پنجم هجری منطقه به نام «شیخ عبداله صومعه ای» می دانند که شیخ عبدالقادر گیلانی ، نوه دختری او محسوب می شود . او ازبزرگان و مشایخ و زاهدان عصر خویش به شمار می آمد که به جهت اشاعه مکتب عرفان وتعلیم مریدانش ، صومعه های متعددی را در سطح منطقه بنا می گذارد که به مرور زنانمنطقه مزبور «صومعه سرا» خوانده می شود . برخی هم بر این باورند که چون در گذشتههای دور ، در این منطقه نوعی گل به نام «صومعه» به وفور یافت می شده از این رو ناماین شهر برگرفته از نام این گل می باشد.

درمورد وجه تسمیه صومعه سرا هم این نظر  موجود است که معروف ترین آن برداشت از اسم شیخ عبد اله صومعی است که پدر بزرگ مادری شیخ عبد القادر گیلانی می باشند قدیمی ترین مکتوب که اسم صومعه سرا در آن آمده مجموعه مجموعه رباعیات سید شرف شاه عارف قرن هفتم هجری است

معروف ترین واقعه تاریخی در این شهرستان حماسه نهضت جنگل توسط میرزا کوچک خان جنگلی می باشد مقر این نهضت و جایگاه تشکیل آن دهکده کسماء بود که به خاطر انتشار یکی از قدیمی ترین روزنامه های گیلان یعنی روزنامه جنگل نیز شهرت دارد.

پایگاه نظامی و استراتژیک ترین منطقه در مبارزات جنگل نیز گوراب زرمیخ و اطراف آن بود

مراکز اقامتی ، فرهنگی و فعالیت های آن:

شهرستان صومعه سرا دارای یک هتل بنام هتل ابریشم در ورودی شهر بوده و ضمنآً دارای یک کتابخانه مرکزی در شهرستان صومعه سرا بنام کتابخانه باقر العلوم ، یک کتابخانه در شهر تولم بنام ابوعلی سینا و همچنین دارای 3 کتابخانه در دهستان طاهر گوراب و دهستان لیفشاگرد و گوراب زرمیخ می باشد و مضافاً اینکه مراحل تکمیل

(8)

کتابخانه شهر تولم در پارک ساحلی میرزاکوچک جنگلی در دست اقدام و در مدت زمان کوتاه مورد بهره برداری

قرار خواهد گرفت شهرسـتان صومعه سرا دارای 6 انجمن از جمله انجمنهای قران شعر هنرهای تجسمی خوشنویسی نمایش داستان قصه نویسی می باشد.

تعداد 3 گروه نمایش وابسته به انجمن نمایش اداره فرهنگ وارشاد اسلامی در صومعه سرا فعالیت داشته و یک سینما در حال ساخت در شهرستان می باشد و تعداد 21 فروشگاه فرهنگی در شهرستان نسبت به ارائه محصولات فرهنگی اقدام می نمایند و همچنین دارای دو چاپخانه مجهز و بزرگ بنام چاپخانه توکل و سهیــل می باشد.

مراکز پرورش و رشد استعدادهای کودکان و نوجوانان

در این شهرستان یک واحد کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان وجود دارد که دارای 12859 جلد کتاب و 584 عضـــــو می باشد .

میراث فرهنگی و گردشگری :

وجود جاذبه های تاریخی ، فرهنگی و طبیعی نظیر تالاب و پناهگاه سیاه کیشم،رودهای سیاه درویشان و نرگستان ، مناطق جنگلی و کوهستانی تنیان ، غار نارنج پره تنیان ، مناره آجری گسکر، پلهای خشتی بزرگ و کوچک پردسر ،بازار گسکر، سید خروسه هفت دغنان ضیابر و مقبره پری سلطان و 10 رودخانه کوچک و بزرگ در شهرستان صومعه سرا و همچنین بازارهای محلی و هفتگی در شهرستان که از رونق فراوانی برخوردار است منجمله بازارهای عمده در شهر مرجغل( بازار جمعه سابق ) ، دهستان ضیـابر ، شهر گوراب زرمیـخ وشهر صومعـه سرا برای توسعه گردشگری ، توسعـه اقتصادی و جذب توریسم و اکو توریسم و همچنین قرار گرفتن در

مسیر کریدور حمل و نقل بین المللی شمال جنوب و نزدیکی به مرکز استان و  منطقه آزاد تجاری بندرانزلی و گمرکات استان همه وهمه در کنار هم زیبایی های خاصی به شهرستان داده و زمینه جذب سرمایه گذار و جذب توریسم را فراهم آورده است. شهرستان صومعه سرا دارای 5 پارک عمومی به مساحت 70750 متر مربع و 7 ایستگاه آتش نشانی می باشد.

(9)

جاذبه های گردشگری:

تالاب :

55% از تالاب بزرگ بین المللی انزلی در منطقه صومعه سرا واقع شده است که چشم اندازی آن از جمله گل نیلوفر و حیات وحش علاقمندان فراوانی دارد .هر ساله پرندگان نادر مهاجر نظیر قو ، غاز ، مرغابی ، خوتکا، پلیکان و فلامینگو در فصول مختلف سال به تالاب مهاجرت می کنند.

این تالاب در بخش صومعه سرا شامل سلکه ، سیاه کیشم و و سرخان کل و سیاه درویشان می باشند .

منطقه توریستی تنیان : که شامل جاذبه های کوهستانی و جلگه ای می باشد.

آبادیهای تنیان : 1- قرق محله 2- نارنج پره 3- لیلکه پشته 4- سیاه خانی 5- شانده 6- لاربسر و خون آبکش 7- تازه آباد 8- رشته پلنگان 9- گیل محله.

از جاذبه های زیبای گردشگری در شهرستان صومعه سرا می توان به پارک بزرگ ابریشم با وسعت پنج هکتار در ورودی شهر اشاره کرد. همچنین پارک ساحلی میرزاکوچک تولم شهر با فضای مناسب در حاشیه رودخـانه پیش رودبار از مناطق سیاحتی و تفریحی با چشم انداز مطلوب بعنوان یکی از مناطق جذاب گردشگری مطرح است. از مناطق سیاحتی شهر گوراب زرمیخ می توان به حاشیه رودخانه پلنگ رود ، دامنه های زیبای کوه های منطقه توریستی تنیان و دامنه های سیاه کوه و سیاه خانی اشاره کرد.

بازارهای محلی:

یکشنبه بازار در صومعه سرا، دوشنبه بازار در ضیابر و گوراب زرمیخ ، چهارشنبه بازار در کسماء و پنج شنبه بازار در طاهر گوراب و تولم شهر.

در این بازارها غالباً تولیدات کشاورزی و صنایع دستی در کنار بعضی محصولات و کالاهای وارداتی از دیگر شهرها به فروش می رسدکه عرضه کالاها و محصولات از تنوع خاصی برخوردار می باشد.

صنایع دستی :

صنایع دستی هر منطقه بیانگر توانایی مردم آن منطقه در استفاده بهینه از طبیعت اطراف خود می باشد که این خود نمایانگر دانش مردم آن منطقه در استفاده از طبیعت می باشد. در گذشته های دور

(10) 

غالباً از صنایع دستی به منظور رفع نیازهای شخصی استفاده می شد اما با تحولاتی که در زندگی بشر رخ داد امروز این نوع صنعت برای بسیاری از کشورها درآمد قابل توجهی از لحاظ ارزی به همراه دارد. سبد بافی از جمله صنایع دستی است که در شهرستان صومعه سرا تولید می شود.

نام چوبی که در این صنعت دستی از آن استفاده می شود مـروار می باشد که در استان همدان به وفـور یافت می شود که پس از خرید ، شاخه های خریداری شده در کارگاه اول دسته بندی و پس از جدا نمودن آن را در داخل دیگ آب جوش می گذارند و حدود 4 الی 5 ساعت حرارت داده تا چوب تا حد پخته شدن گرم شود سپس استادکاران ماهر با استفاده از قوه خلاقیت خود آثار زیبا و گاهاً بی نظیری را خلق می کنند. صنایع دستی شامل سبد بافی - حصیر بافی - فرش بافی.

صومعه سرا زادگاه بزرگان و فرزانگان بی شماری در عرصه های دین و فرهنگ و علم میباشد.

عالمانی چون : آیت اله سیدصالح ضیابری - آیت اله حاج صادق احسان بخش - آیت اله سید محمود ضیابری - سید پیرشرف شاه - دکتر مهدی تجلی پور - پروفسور انوش بزرگر - پروفسور احمدمسعود

دولت و ملت همدلی و همزبانی